دستگاه کوچک تولید برق آبی – بیش از انرژی

در سال ۲۰۱۰ حکومت آلمان اعمار یک دستگاه کوچک تولید برق آبی را در قریۀ فرغمبُل در ولایت بدخشان در شمال افغانستان مورد پشتیبانی قرار داد. این دستگاه که دارای ظرفیت تولید ۲۸۰ کیلووات برق می باشد، برای 20000 تن اهالی منطقه انرژی فراهم می کند. تأثیر این دستگاه زندگی مردم را دگرگون ساخته است.

باشندگان محل اکنون نه تنها به برق برای روشن کردن خانه، یخچال، تلویزیون، رادیو و ماشین آلات برقی دسترسی دارند، بلکه از آن برای آبرسانی نیز استفاده می کنند. آبی که از دستگاه خارج می شود به قریه سرازیر شده و از آن برای آبیاری مزارع، باغ ها و درختان میوه استفاده می شود. قبل از سال ۲۰۱۰ در قریۀ فرغمبُل نه باغی و نه درختی وجود داشت. ساکنان قریه مجبور بودند پای پیاده، آب را از دریا به خانه های شان انتقال دهند و نمی توانستند برای آبیاری گیاهان شان آب کافی جمع آوری کنند.

زمانی که در سال ۲۰۱۱ مشکل آبیاری حل شد، یک باشندۀ قریه به نام سید رحیم تصمیم گرفت تا رویای داشتن یک باغ را به واقعیت مبدل سازد. وی همراه با برادرش قادرخان، ۹۱ درخت میوه دار و ۷۳۰ درخت چوب را در زمین خویش به مساحت ۱۲۰۰ مترمربع (۰،۶ جریب) کاشت. وی از نتیجۀ کارش خوش و راضی است. وی می گوید: «خیلی خوشایند بود وقتی می دیدم که درختان بزرگ می شدند و نمو می کردند. با کسب این تجربه، در سال ۲۰۱۴ سه مزرعۀ دیگر درختان را به مساحت ۱۶۰۰ مترمربع (۰،۸ جریب) ایجاد کردم. خاک ما خیلی حاصلخیز است و درختان حتی بدون کود خیلی خوب در آن رشد می کنند.» رحیم در کنار سه مزرعۀ درختش، به کشت بادنجان رومی در یک زمین به مساحت ۱۴۰ متر مربع (۰،۰۷ جریب) آغاز کرده است که محصولات آن خیلی خوب می باشد.

میوه جات، سبزیجات و چوب اکنون یک منبع ثابت درآمد در قریۀ فرغمبُل می باشد. قطع درختان در کوه های اطراف قریه اخیراً ممنوع اعلام شده و میوه اکنون به یک متاع مورد پسند مردم تبدیل شده است. شمار روزافزونی از اهالی محل به شمول ساکنان قریه های همجوار ضررهای جنگل زدایی را درک کرده اند. رحیم، مسلماً با تطبیق این پروژه خیلی راضی به نظر می رسد: «در گذشته، این زمین بکر و بایر بود و درخت شانی یا کشت نباتات به استثنای خشخاش در برخی ساحات ناممکن بود. امروز باغ ها و درختان تا جایی که چشم کار می کنددر اینجا به مشاهده می رسد. ساکنان قریه به این دگرگونی افتخار می کنند و از دستگاه کوچک تولید برق آبی که این دگرگونی را ممکن ساخت، سپاسگذارند.»

از نظر قادرخان وجود آب، یگانه عامل به وجود آمدن توسعه مثبت در قریه نیست: «مانند شمار زیادی از خانواده های دیگر، ما پس از آن که به برق دسترسی یافتیم، یک پایه تلویزیون خریدیم. در فصل بهار به ویژه، کانال های تلویزیونی زیادی دربارۀ درخت شانی گزارش می دهند. با تماشای برنامه های متنوع روی این موضوع، ما دربارۀ فواید رشد درختان میوه و تأثیرات مثبت محیط زیستی درخت شانی آموختیم. این امر به من و شمار زیادی دیگر از مردم انگیزه و باور بخشید که به درخت شانی برای میوه و چوب آغاز نماییم.»

موفقیت این پروژه بدون ملاحظه باقی نماند. به ابتکار ساکنان قریه ها، برنامه جهانی غذای سازمان ملل متحد موافقت کرده است که از اعمار یک کانال آبیاری از طریق عرضۀ غذا در برابر کار پشتیبانی نماید. این کانال، آبی که از دستگاه تولید برق آبی خارج می شود را به سه قریۀ همجوار انتقال می دهد؛ جایی که ساکنان آنها تا کنون توان آبیاری مزارع خویش را نداشته اند.

رحیم با افتخار به مزارع خویش نگاه می کند: «منظرۀ زمین های ما دگرگون تر و سبزتر می شود. ما برای خود معیشت های ثابت و قانونی را ایجاد کرده ایم و راه های کسب درآمد را به وجود می آوریم. ما اکنون حاصل این زحمت را درو می کنیم، و کودکان حتی بیشتر از آن مستفید خواهند شد.» 

انتشار: نوامبر 2017
برنامه: توسعه نهادی برای انرژی در افغانستان  (IDEA)
هدایت دهنده: وزارت همکاری اقتصادی و توسعه آلمان  (BMZ)
ادارۀ همکار: وزارت انرژی و آب افغانستان، د افغانستان برشنا شرکت
سازمان تطبیق کننده: Deutsche Gesellschaft für Internationale Zusammenarbeit (GIZ) GmbH
ولایات: بلخ، سمنگان، کندز، تخار، بدخشان، کابل
هدف برنامه: ظرفیت سازی در ادارات ذیربط در بخش سیاستگزاری و تجارت، هم در سطح ملی و هم در سطح ولایتی
مدت کلی: جنوری ۲۰۱۵ – جون 2018

 

 

مناظر ما در حال تغییر است و سبزتر می شود
Twitter icon
Facebook icon
More stories in this sector