مکاتب نمونه در کابل – بسوی آیندۀ دیجیتال

مکاتب نمونه در کابل به عنوان الگویی برای دیگر مکاتب هستند. این مکاتب معیار تعیین می¬کنند و نشانگر تدریس خوب و مدیریت موفق مکتب می‌باشند.

کابل دارای سه مکتب نمونه برای شاگردان موفق و بااستعداد است: لیسه امانی برای پسران، لیسه عایشه درانی برای دخترها و لیسه مسلکی جمهوریت برای دخترها. در سال 2014، دولت آلمان،  Deutsche Gesellschaft für Internationale Zusammenarbeit (GIZ) را موظف به حمایت ازتوسعۀ این سه مکتب و تبدیل آن­ها به مکاتب نمونه در افغانستان کرد.

تیم­های مدیریتی مکاتب، کار خود را با اعمال طیف وسیعی از تغییرات از معرفی ساختار­های جدید استخدام تا مدیریت کارآمد مالی، پرداخت­ها و منابع آغاز کردند، هر چند در این راه با برخی چالش‌ها نیز مواجه شدند. اما آن­ها با گذراندن دوره­های آموزشی و راهنمایی کارشناسان بین­المللی، برای مقابله با این چالش­ها تجهیز شده­اند. تغییرات واقعا موثر بوده­اند: ساختار این مکاتب بسیار کارآمدتر شده و آن­ها را قادر ساخته است با کیفیت عالی تدریس کنند و متعلمان را برای آینده دیجیتال آماده سازند.

تدریس خوب لازمۀ هر مکتب نمونه است، اما نیازمند معلمانی است که خوب آموزش دیده‌اند. بنابراین معلان این سه مکتب به حیث متعلم به صنف­ها برگشتند. نصاب درسی اکنون شامل روش­های تدریس جدید و تعلیم بدون خشونت و همچنین ریاضیات و مضمون­های علمی است. آلمانی نیز به عنوان اولین زبان خارجی که متعلمان می­آموزند در نصاب ایشان وجود دارد. اکنون، معلمان متعهد، دانش جدید کسب کرده­اند و آن را به شاگردان خود منتقل می­سازند. همچنین برنامه­هایی برای توسعه و معرفی روش­های جدید تدریس به منظور بهبود کیفیت تدریس در این مکاتب وجود دارد. انگلیسی نیز باید به شکل وسیع­تری در آینده به عنوان زبان خارجی تدریس شود.

اما تنها کیفیت تدریس نیست که دارای اهمیت است. محیط نیز عامل مهمی در یادگیری موفق است و همچنین مکان­های ورزشی جدید. کانتین­ها و سیستم­های گرمایشی همراه با نظافت منظم، مکتب را به فضای دلپذیری برای یادگیری تبدیل می­کند تا در آن، اطفال و جوانان در طی سال تعلیمی خود احساس راحتی کنند. این مکاتب دارای تجهیزات مناسبی نیز هستند: آزمایشگاه­های جدید، کتاب­های درسی به­روز، همراه با گروه­های هنری و موسیقی برای تضمین این­که تجربۀ شاگردان صرفا فقط محدود به مضمون‌های مکتب نباشند. با شروع سال تعلیمی تازه (1398)، مکاتب امانی و عایشه درانی با کامپیوتر­های جدید و سافت ویر­های مناسب و اینترنت تجهیز شده­اند – اتفاقی که در مکاتب افغانستان نادر است.

اتاق کامپیوتر در مکتب عایشه درانی، اکنون دارای 25 دستگاه کامپیوتر برای متعلمان است و 5 کامپیوتر دیگر نیز در کتابخانه مکتب در دسترس ایشان قرار دارد. شبنم محمودی، مدیر مکتب با شوق بیان می­کند: «ما در قرن 21 زندگی می­کنیم. دیگر نمی­توان بدون کامپیوتر کار­ها را پیش برد. اکنون دختران این شانس را دارند که چگونگی استفاده از سافت­ویر­های جدید را بیاموزند و این مسئله، فرصت­های ایشان را در بازار کار بسیار افزایش خواهد داد.» حدود 100 دختر در صنف­های 10، 11 و 12 درس­هایی دربارۀ تکنولوژی معلوماتی (IT) دارند. معلمان آن­ها دورۀ آموزشی اولیۀ چهار روزه دربارۀ کامپیوتر را گذرانده­اند. این دوره علاقه­مندان بسیاری داشت. محمودی می­افزاید: «معلمان ما مایلند دوره­های آموزشی بیشتری برای افزایش مهارت­های کامپیوتری‌شان ببینند تا بتوانند بهتر تدریس کنند.»

در مجموع 36 کامپیوتر نیز در مکتب امانی برای پسران در دسترس می‌باشد. بنابر گفته‌های محمد عالم امید، مدیر مکتب: «ما با دورۀ آموزشی شش روزۀ IT برای معلمان خود آغاز کردیم. ما در عصر دیجیتال زندگی می­کنیم. در حال حاضر، مهارت‌های کامپیوتر الزامی است.» بنابراین هر دو مکتب، اکنون برای افزایش مهارت­های معلمان، کورس­های بیشتری را برنامه­ریزی می­کنند.

وزارت معارف افغانستان نیز به این جریان واکنش نشان داد و مهارت­های IT را در نصاب­های درسی خود جای داد. این وزارت همچنین در حال تهیۀ کتب درسی ­IT برای صنوف 10، 11 و 12 است. بنابراین همه چیز در جای خود قرار دارد تا مهارت­های IT، بخشی نهادینه شده درتدریس در مکاتب افغانستان باشد.

مکاتب نمونه نشان می­دهند که چگونه مکتب‌ها می­توانند کیفیت تدریس‌شان را بهبود ببخشند. برنامه استراتژیک آموزش ملی افغانستان نیز مشخص می­کند که تجارب کسب شده از مکاتب نمونه، در مکاتب سراسر کشور استفاده خواهند شد. این تضمین می‌کند که تمام اطفال و جوانان افغانستان در آینده ازاین استراتژی آینده­نگر بهره ­خواهند برد.

 

تاریخ نشر: حمل 1398
برنامه: تقویت مکاتب مورد حمایت آلمان در کابل
تمویل‌کننده: وزارت امور خارجه دولت فدرال آلمان (AA)
همکاران: وزارت معارف افغانستان، مکتب امانی برای پسران، مکتب عایشه درانی برای دختران، لیسه مسلکی جمهوریت برای دختران
سازمان تطبیق کننده: Deutsche Gesellschaft für Internationale Zusammenarbeit (GIZ) GmbH
ولایت‌ها: کابل
هدف برنامه:  ایجاد بنیان­های توسعۀ سه مکتب مورد حمایت آلمان در کابل و تبدیل آن­ها به مکاتب نمونه

 

اکنون دختران این شانس را دارند که چگونگی استفاده از سافت¬ویر¬های جدید را بیاموزند و این مسئله، فرصت¬های ایشان را در بازار کار بسیار افزایش خواهد داد.
Twitter icon
Facebook icon
More stories in this sector