یک قوریه تکثیر به کارگاه آموزشی تبدیل شد

زراعت در ولایت سمنگان، یکی از ولایات شمال افغانستان عمدتاً بر تولید خسته باب – بویژه بادام و پسته و همچنان چارمغز متمرکز میباشد. گرچه گرم و خشک بودن تابستان ها شرایط تولید را برای دهاقین دشوار ساخته، به همین دلیل آنها و فامیل های ایشان فقط میتوانند ازین طریق امرار معیشت نمایند. درخت های خسته باب معمولاً حاصلات بهتر ندارند چون دهاقین برای تربیت آنها روشهای بسیار ابتدائی را بکار میبرند.

اما روشهای مدرن زراعتی وارد ایبک مرکز ولایت سمنگان شده البته به پیمانه بسیار محدود که تقریباً به اندازۀ ۶۰ جریب میباشد: که آن در قوریه  تخمی ریاست زراعت و مالداری میباشد. محل متذکره به اساس نوعیت و سایزهای ساقه ها به قسمت های مختلف تقسیم بندی شده است. این تخم ها بعداً به دهاقین بفروش خواهد رسید تا آنها بتوانند محصولات بیشتر را بدست بیاورند. اما، این قوریه فقط محلی نیست که در آن تخم ها برای استفادۀ زراعتی آینده کشت میشوند: بلکه یک فابریکه واقعی آموزش میباشد.

آقای وکتور، یک کارمند انکشافی برنامه حکومت آلمان برای توسعه متداوم اقتصادی و ایجاد شغلی (SEDEP) برای مدت بیش از یک سال با شریکان افغان خویش از ریاست زراعت و مالداری کار میکند. وقتیکه وی برای اولین بار وارد کار در این زمینه شد، اکثر زمین قوریه متذکره به گیاه ها پوشیده بود و نهال ها بدلیل وجود گیاه های هرزه و کمبود آب در وضعیت نابودی به سر میبرد. تمام اعضای تیم کاری وکتور ماه ها در قوریه کار و تلاش نمودند تا در نتیجه مساعی آنها بهبود قوریه گردید. حالا قوریه در بهترین وضعیت قرار دارد، اما این برای تمام افراد ذیدخل یک روند آموزشی بود. 

آقای وکتور میگوید: "من یک پیشینۀ لازم تحصیلی در عرصه باغداری داشتم، اما باید برای کشت و زار در این محیط ویژه بیشتر می آموختم. علاقه مندی برای فراگیری متداوم معلومات جدید در این عرصه از اهمیت بسزای برخوردار است. به همین ملحوظ من همکاران خود را تشویق مینمایم تا سوالات مطرح کنند و برای بهبود کارهای خود نظریات بیشتر ارائه نمایند. این در اصل یک موضوع کنجکاوی است – و مردم در قوریه تکثیر علاقه مند کنجکاوی و فراگیری معلومات بیشتر اند "

"آه، این را بنگرید!" – گفتگو مختل میشود – آقای وکتور یک حشره را در یکی از درختان کوچک پیدا نمود. جاوید یکی از همکاران وی، حشره را در دست میگیرد. آنها با هم حشره را می بینند، هر دو بسیار خوشحال اند. آنها بالاخره به این نتیجه میرسند که این حشره از نوع "کپنودس" است که برای قوریه خوشایند نیست، این بدین معنی است که آنها ممکن ازین نوع حشرات جلوگیری نمایند. جاوید می افزاید: "به همین ترتیب ما در اینجا می آموزیم: از طریق مشاهده، تحلیل همچنان تجربه. من تا هنوز حشرات زیادی را مطالعه نموده ایم و می فهمم که کدام آنها مفید و کدام آنها مفید نمی باشند."

محمد ابراهیم، مدیر قوریه از طرف ریاست زراعت و مالداری موافق است که تفکیک حشرات مختلف لازمی است. وی نیز از روش های که در این اواخر در خصوص آبیاری آموخته، کاملاً راضی میباشد: "تاهنوز مشکل اساسی ما آب بوده. اکثر اوقات نهال ها بسیار خشک میبود که مانع نمو آنها میشد. من از آقای وکتور روش مؤثر آبیاری را آموختم." محمد ابراهیم به طرف یک کورد کوچک که دارای درختان کوچک زیاد است، قدم میزند. چیزی خاص که دراینجا به نظر میرسند، انبار های گلی دایره شکل است که درختان را احاطه مینماید. آقای ابراهیم این را پراته (نان) شرین نام می برد: "این نان های شرین از ریزش آب بطرف بیرون جلوگیری میکند. آنها آب را طوریکه لازم است در اطراف درخت نزدیک نگه میدارد."

مکٍمل این روش که آب را در اطراف درختان نزدیک نگه میدارد، یک سیستم جدید آبیاری دیگر است که همین حالا در حال نصب است: آبیاری آب چکان. این روش از اسراف آب جلوگیری میکند و آب بطور آهسته میچکد، آب بطور مستقیم به ساقه نهال ها میرسد. حکومت آلمان بودیجه نصب سیستم آب چکان را در قوریه تکثیر ریاست زراعت، تهیه نموده است. وکتور چنین خاطر نشان میسازد: "اگر ما آب را با همان روش قبلی استفاده نمائیم، ما میتوانیم نهال ها را فقط دو بار در سال آبیاری نمائیم که این خود یک ضیاع بزرگ است. اصلاً، شما خاک را ابیاری میکنید، در حالیکه خاک به آب هیچ نیاز ندارد. با استفاده از سیستم آبیاری آب چکان ما میتوانیم منابع را بطور مؤثر بکار ببریم و در طول تمام سال نهال های خود را ابیاری نمائیم" آقای محمد ابراهیم همچنان میافزاید: "سیستم آبیاری آب چکان یک تغیر بزرگ را بمیان میاورد. در گذشته، نهال ها خشک میشدند فقط بدلیل اینکه ما نمی توانیستیم آنها را بطور منظم آبیاری نمائیم – البته بدلیل عدم استفاده مؤثر منابع. این روش حالا کاملاً تغیر نموده است: ما آب را صرفه جوئی میکنیم چون از آب فقط در آبیاری نهال ها استفاده میشود نه در آبیاری خاک و گل."

تیم کاری قوریه تکثیر به موفقیت های که قبلاً بدست آورده اند، تکافه نمی کند، تمام اعضای تیم می کوشند تا کارهای خود را بیشتر بهبود بخشند و در ساحه کاری خود با در نظرداشت شرایط محل در بهبود امور زراعتی پیشگام باشند. در سلسله مساعی آنها جهت بهبود زراعت، ایشان در نظر دارند تا یک نبات جدید سیر مانند که "asafoetida" نام دارد کشت کنند که ممکن برای مناطق کوهستانی سمنگان مناسب باشد و احتمالاً منجر به تحصیل عواید بیشتر نیز گردد. مواد چسپناک در ریشه های این نبات طعم سیر دارد و معمولاً در هندوستان بکار برده میشود. وکتور میگوید یک بوته آن یک کلو گرام مواد لازم را تولید میکند که فی کلو آن به قیمت تقریباً 100 ایرو بفروش میرسد. نبات متذکره تا هنوز در افغانستان مؤفقانه زرع نشده است. اما آنانیکه در قوریه شهر ایبک کار میکنند، خاک را تحلیل و ارزیابی نموده است – و چیزیکه آنها از آقای وکتور اموخته اند، به این نتیجه رسیده اند که نبات نام برده در مناطق ایشان بیشتر مثمر واقع خواهد گردید.

اگرچه محمد ابراهیم، جواد، وکتور و همکاران ایشان بدین باور اند که نبات که سبب بهبود زندگی دهاقین زیاد خواهد میگردد، در مدت زمان حداقل چهار سال به حاصل خواهد رسید، اما هنوز هم آنها بسیار خوشبین هستند و در هر صورت تلاش های خود را در راستای بهبود کشت زار ها در ولایت ایشان ادامه خواهند داد. 

انتشار: جولای 2017
برنامه: رشد پایدار اقتصادی و تقویت اشتغال (SEDEP)
هدایت دهنده: وزارت همکاری اقتصادی و توسعه آلمان  (BMZ)
ادارۀ همکار: وزارت های افغانستان: وزارت صنعت وتجارت صنایع، وزارت مالیه، وزارت زراعت، آبیاری و مالداری، وزارت احیا و انکشاف دهات، اتاق تجارت و صنایع افغانستان
سازمان تطبیق کننده: Deutsche Gesellschaft für Internationale Zusammenarbeit (GIZ) GmbH
ولایات: کابل، بدخشان، بغلان، بلخ، سمنگان، کندز، تخار
هدف برنامه: هدف این برنامه، افزایش اشتغال و فرصت های کسب درآمد برای تمام مردم افغانستان است. فعالیت ها بیشتر بر زنجیره های ارزشی مانند دانه باب، لبنیات، مرغ، گندم و سبزیجات متمرکز می باشند.
مدت کلی: مارچ 2014 – دسامبر 2018

 

مشکل اصلی ما کمبود آب بود. از آقای ویکتور، من روش های مختلفی را در مورد چگونگی استفاده از آب به صورت موثر تر یاد گرفتم. "- کارمند ریاست زراعت و آبیاری
Twitter icon
Facebook icon
More stories in this sector