بشري مرستې

له ناورینونو سره مبارزه کول او بېړني حالتونو سره مخامخ کېدل

د ملګرو ملتونو د بشري چارو د همغږۍ دفتر(UNOCHA)  سروې ګانې ښیې چې په ۱۴۰۰  کال کې په افغانستان کې شاوخوا ۱۸.۴ملیونه وګړي بشري مرستو ته اړتیا لري. د دغه ناڅرګنده وضعیت په لا‌‌ملونو کې وسله والې شخړې او تکراري طبیعي آفتونه شامل دي، لکه د تېر کال وچکالۍ ناڅاپي بحران. دغه لائملونه په افغانستان کې دننه او ګاونډي هېوادونو لکه ایران او پاکستان او نورو هېوادونو کې په لویه کچه د بې ځایه کېدنې لامل شوی.                                                      

د UNOCHA  داټکل له مخې به په ۱۴۰۰ وم کال کې شاوخوا ۴۵۰،۰۰۰ کسان په هېواد دننه بېځایه شي. په تېر کال کې دغه شمېره شاوخوا ۳۲۷،۰۰۰ کسان وو، چې له نیمایي څخه ډېر یې ماشومان دي، په هېواد کې دننه بې ځایه شوي دي. په کور دننه بې ځایه شوي خلکو ته د لومړنيوچوپړتیاوو او اکمالاتو برابرول ډېرئ وخت د ځایي خلکو په پرتله ډېر ستونزمن کار دی، او په ځینې حالتونو کې د کوربه ټولنو او بې ځایه شوي خلکو ترمنځ د شخړو لامل کېږي.

دا په داسې حال کې ده چې له نورو هېوادونو څخه بېرته راستنېدونکي کډوال هم مرستې ته اړتیا لري. له ایران اوپاکستان څخه د بېرته راستنېدونکو کډوالو شمېر په دغه هېواد کې د اقتصادي ستونزو له امله ډېر شوی دی. د ۱۳۹۸  کال وغومی له میاشتې نه بیا د روان کال د لیندۍ تر  میاشتې پورې، له ایران او پاکستان څخه ۸۲۴،۰۰۰.۰۰ کډوال بېرته راستانه شوي دي، چې د تېر  کال په پرتله دا لوړه شمېره ده.  UNOCHA وړاندوینه کړې چې له ایران او پاکستان څخه د راستنېدونکو کډوالو شمېر به په ۱۴۰۰ کال کې ۷۱۴،۰۰۰.۰۰ تنه وي. دغه وګړي اکثره د خپل یا د کورنۍ نفقې پیدا کولو لپاره کومه وسیله نه لري او پر بشردوستانه مرستو باندې تکیه کوي.

نو له دې امله، د آلمان حکومت د بشردوستانه مرستو له لارې د داخلي بې ځایه شوي خلکو او بېرته راستنېدونکو سره اړونده مرستې کوي چې په دغه مرستو کې خوراکي توکی، د څښاک اوبو وېش، د خوسا شویو اوبو لمنځه وړل خوندی کونه او روغتیایي پاملرنې شامل دي. آلمان د ناورین د خطر په مدیریت کولو کې هم ښکېل دی چې مؤخه یې د بشری ناورینونو اثر کمول دي.

پر دې سربېره، افغانستان د نړۍ په کچه له ماینونو څخه ډېر زیات اغېزمن شويو هېوادو له ډلې یو  دی. د افغانستان د ماین پاکۍ همغږي کولو اداره (DMAC) په وینا، په دې وروستي کالونو کې د وسله والو نښتو په نتیجه په ماینونو پوښل شوې ځمکه مخ په دېرېدو ده. ځای پرځای شوي ماینونه ځانګړې ستونزه جوړوي، د آلمان حکومت د ماین پاکۍ او اسلحو د ټولولو له پروژو سره مرسته کوي چې د ماینونو قربانیانو ته پاملرنه کوي.

د بشري مرستو په برخه کې د موږ فعالیتونو د انتخاب په اړه د لا زیات معلوماتو ترلاسه کولو لپاره، مهرباني وکړئ د پروژې تفصیل برخو ته مراجع وکړئ.

زمونږ کار پدی برخه کي

د داخلي بې ځایه شوو او راستانه شوو کډوالو لپاره بیړنۍ مرستې په افغانستان کې له تاوتریخوالي ډکه جګړه او ډېره وچکالي هستوګن خپلو کورونو پرېښودلو ته په مکرر ډول مجبوروي. د ۲۰۱۸ زېږدیز کال د اوړي را پدېخوا شدیده وچکالي د هېواد ډېرې برخې اغېزمنوي چې د هرات ولایت په ځانګړي ډول اغېزمن شوی دی. په ډېرو برخو کې کرنیزې ځمکې په شاړو او بې حاصله خاوره بدلې شوې. د بزګرانو حاصلات را کمېږي او د مالداریو درلودونکي خپل حیوانات نه لاسه ورکوي. خواړه په لوړه کچه نادره کېږي او د ژوند کولو یوازې یو څو فرصتونه پاتې دي. more
له راستانه شوو او داخلي بې ځایه شوو کډوالو سره بشري مرستې د کابل، کوڼر، لغمان او ننګرهار په ولایتونو کې له ۱.۷ میلیونو څخه زیات راستانه شوي او داخلي بې ځایه شوي ګډوال شتون لري. د پاکستان له پولې سره د ننګرهار ولایت په ځانګړي ډول په دې سره اغېزمن شوی دی او افغانستان ته ډېر راګرځېدونکي کډوال دلته مېشته کېږي. محلي ټولنې او ښارونه د هغو خلکو له ډېر شمېر څخه ډک دي چې د خوندیتوب په لټه کې دي. more
له نفوس ډکو ټولنو ته روغتیا پاملرنه له ۲۰۱۶ زېږدیز کال را پدېخوا له ۱.۶ میلیونو څخه زیات افغان وګړي چې له وسلوالو جګړو او تاوتریخوالي څخه پاکستان او ایران ته کډه شوي وو، بېرته خپل هېواد ته راګرځېدلي دي. له دوی څخه ډېری یې بې وزله دي او نه شي کولای په خپلو پخوانیو کورونو کې بېرته ځای پر ځای شي. یوازې د کابل ولایت ته نږدې ۱۷۰۰۰۰ خلکو د نسبتاً غوره امنیتي وضعیت او د عاید غوره فرصتونو له امله په ۲۰۱۶ او ۲۰۱۷ زېږدیز کلونو کې کډوال شوي دي. more