ثبات جوړونه

ثبات جوړونه

په افغانستان کې د آلمان لخوا د ثبات لپاره پیل شوي ګامونو لومړنۍمؤخې د خوندي چاپېریال برابرول، په چټکه توګه د ژوندانه شرایط ښه کول، د حکومت او مدني ټولنې وړتیا لوړل دي. په دې کې په بین الفغانی توګه د پارلماني او ولسمشریزو ټاکنو، د پخلاینې\ دسولې د تګلارې او د قانون له حاکمیت څخه د ملاتړ خبرې اترې شاملې دی.

د آلمان حکومت د پولیسو داسې یو ځواک روزي چې د قانون د حاکمیت پر بنسټ د امنیت د ټینګښت او ساتلو توان ولري. په افغانستان کې اوږد مهاله امنیت یوازې په هغه صورت کې تضمین کېدای  شي، چې  د هېواد امنیتي ځواکونه د دې توان ولري چې د خپلو ټولو دندو مسؤلیت په خپلهغاړه  واخلي.

په دغه مالی ملاتړ کې د آلمان حکومت لخوا د افغانستان لپاره د قانون او نظم د پانګې (LOTFA) ۶۰ ملیونه یورو کلنۍ وړاندې شوې مرسته چې اداری چارې یې د UNDP لخوا تر سره کېږي، هم شامله ده، چې له دې پانګې څخه د افغان پولیسو معاشونه ورکول کېږي. همدارنګه، د آلمان فدرالي حکومت د نارینه او ښځینه پولیسو افسرانو د سواد زده کړې کورسونو پانګه هم ورکوي چې مؤخه یې د پولیسو او ټولنې تر منځ باور جوړول دي. د ۱۳۸۱ او ۱۴۰۰ کالونو ترمنځ، د آلمان د پولیسو دوه اړخیزه پروژې له یو سل او پنځوسزره(۱۵۰،۰۰۰) څخه ډېر افغان پولیس روزلي دي.   

د دولتي جوړښتونو پیاوړتیا بشپړولو لپاره، په افغانستان کې ثبات له مدني ټولنې څخه ملاتړ کول دي. په دې کې (د بېلګې په توګه Medica Mondiale, Save the Children ادارو) په همکارۍ د ښځو، ماشومانو او ځوانانو د حقونو پراختیا  شامله ده. له هغو تګلاروڅخه چې په مستقیم ډول په افغانستان کې د سولې او پخلاینې له لړۍسره مرسته کوي، له هغوی څخه هم ملاتړ کېږي.   

په افغانستان کې د ثبات لپاره  د ژوند ښې چارې  مهمې دی. سر بېره په دې د بنسټیزو زیربناو پراختیایي پروژو مؤخه لکه (اداري ودانیو او روغتونونو) ودانۍ دی، فدرالي حکومت په کابل کې د ښاري زیربناو په بیا رغونه لکه ( د بابر او چهلستون باغونه) کې هم مرسته کوي. همداراز، له پاکستان، تاجکستان او ایران سره سرحدي سیمې په ځانګړې توګه د زیربنایي پروژو له طریقه ورسره مرسته کېږي چې نه یوازې په سیمه کې به د ژوند کیفیت ښه کړي بلکه د پولې له هغه خواوو سره به همکارۍ او سیاسی پراختیا ته هم ضمینه برابره کړي.

په افغانستان کې په هېواد دننه  بی ځایه شوي کسانو سره مرسته کېږی ترڅو  خپل کورونه په خپله ورغوی ځمکې ورکړل شوې  او د لاسې صنایعو په اړه ورته روزنه ورکړل شوې. سیمه ییز چارواکي د شخړې حساسیت او د نويو راستنېدونکو سره منصفانه چلند کولو په برخه کې روزل شوی څو د کډوالو او کوربه ټولنو ترمنځ د شخړو مخنیوی وشي.

د ثبات د لومړیتوبونو په اړه د مونږ د کار په اړه مفصل معلومات د پروژې د تفصیل او 'کیسو' په برخې کې موندلای شئ.

زمونږ کار پدی برخه کي

د افغان وګړو لپاره د روغتیایي پاملرنو وړاندې کولو ته وده ورکول که څه هم په افغانستان کې ژوند ته هیله لوړه شوې ده، خو د زېږون پرمهال د مور د مړینې کچه اوس هم لوړه ده. د نړیوال بانک د شمېرو له مخې ، په هرو ۱۰۰۰۰۰ ژوندیو زېږونونو کې ۳۹۶ مړینې شتون لري. د نوي زېږېدلي ماشوم او کوچني د مړینې کچې هم په نړۍ کې تر ټولو لوړه ده. more
د کابل په زړه کې د سولې پارک جګړې او کورنۍ شخړې په کابل کې زیات شمیر عامه بیخبناوې او ودانۍ له منځه وړي دي. د چهلستون پارک چې د ۱۲ هکتارو په مساحت د ښار په زړه کې پروت دئ او د هغه د نونسمې پیړۍ ماڼۍ یعنې د چهلستون قصر هم له دې امله ډیر زیان موندلی دئ او یوازې یوه ویجاړه ودانۍ ترې پاتې شوې ده. more
په ښار کې ښه ژوند کول لوی ښارونه په دوامداره توګه نوي استوګن راجلبوي. خلک له کلیوالي سیمو څخه ښاري سیمو ته په دې هیله کډه کوي چې هلته د ژوند غوره شرایط ومومي. د ښاري کیدو په لور د نړۍ رجحان افغانستان ته هم رسیدلی دی. وړاندوینه کیږي چې تر ۲۰۶۰ کال پورې به د افغانستان نیمایي نفوس په ښارګوټو یا ښارونو کې ژوند وکړي. more
د افغانستان په شمال کې د کډوالو ادغامول د المان حکومت د افغانستان د کډوالو او راستنیدوکو د وزارت سره د هیواد په کوربه ټولنو کې د کورنیو بیځایه شویو او راستنیدونکو د ادغام د کار د آسانه کولو په موخه د استوګنې او لومړنۍ بیخبنا د برابرولو په لاره کې مرسته کوي. more
د افغانستان د بیارغاوني لپاره کارپوهان د افغانستان په وزارتونو او اداری سیسټمونو کې په وروستېو کلونو کې د پام وړ پرمختګ رامنځ ته شویدی. اوسمهال، د افغانستان ادارې په تدریجی ډول سره د بیارغونې او د ډونرانو د همغږۍ چارې په خپله مدیریت کوي. more
د کان ایستنې او اومو موادو کارپوهان افغانستان د اومو موادو څخه ډک دئ. خو افغان دولت تر اوسه ندئ توانیدلئ چې د دغو منرالي سرچینو څخه د پام وړ عواید په لاس راوړي. د دې خبرې یو دلیل د کانونو په سکتور کې د فني او مجربو کارپوهانو نشتوالۍ دئ. more
ښاروند محور پولیسوالي اوس مهال، افغان ملي پولیس د قانون او نظم د پلي کولو او د خلکو غوښتنو ته د ځواب ویلو په تړاو خپلې دندې په بشپړ ډول نه شي ترسره کولی. د پولیسو کار نه یوازې په افغانستان کې د خراب امنیتي وضعیت له امله ګران دی، بلکې د پولیسو خپلمنځي ستونزې او د کاري نظم کمزورتیا هم د قانون د حاکمیت په تړاو د اغیزمنې پولیسوالۍ مخه نیسي. more
د پولیسو افسرانو لومړنۍ ښوونه او روزنه افغانستان د قانون د واکمنۍ په ټینګولو کې د ننګوونو سره مخامخ دئ. ډیر لږ شمیر د پولیسو افسران په بسیا توګه د خپلو دندو د واجدو شرایطو لرونکي دي، او د ښاریانو اړتیاوو ته د ځواب ورکونې رسالت د افغانستان د ملي پولیسو لپاره تر اوسه هم لږ ارزښت لري. more
د سرحدي سیمو ترمنځ پراختیا او همکاري په ځانګړي ډول د غالبو طبیعي شرایطو په دلیل سره د افغانستان، پاکستان اوتاجکستان په سرحدي سیمو کې ژوند له ننګونو سره مخ دی. د افغانستان په شمال ختیځه سیمه کې چې له تاجکستان او پاکستان سره ګډې پولې لري، غرونه، طبیعي یخچالونه او ژورې درې شتون لري. هغه خلک چې په سویل کې له پاکستان سره د پولې په اوږدو کې ژوند کوي، د بیدیاوو او دښتو د سختو شرایطو سره لاس او ګریوان دي. د هوا حرارت ډېر نوساني دی، په غورونو کې ډېر سوړ ژمي او په بیدیاوو او دښتو کې سوځنده دوبی لري. more
د افغانستان په شمال کې ثبات جوړونه د افغانستان په شمالي برخو کې د ژوند شرایط ستونزمن دي. ډیر اوسیدونکي د خپل ژوند لپاره په کرهنه او مالداري پورې نښتي دي. دلته نورې دندې چې د عاید ښه فرصتونه ولري ډیر لږ شتون لري. more
د ثبات جوړونې په موخه ودانیز کارونه په افغانستان کې د کورنۍ جګړې د پای نه راهیسې د افغانستان په شمال کې په ملکي بیارغونه کې څرګنده پرمختګ ترلاسه شوی دئ. د زده کړې، اوبو ته د لاسرسۍ او د روغتیاې څارنې په ډګرونو کې بنسټیز او د چټکې اړتیا وړ خدمتونه منځته راغلي دي. خو بیا هم، دولتي نهادونه تر اوسه هم په سختۍ سره خلکو ته د بنسټیزو خدمتونو او عامه مراقبت د برابرولو توان لري. more

زموږ کيسې